Pomoc uchodźcom ponad oceanem

5 listopada 2026

 

W obliczu wojny i spowodowanego nią uchodźstwa niezwykle ważna jest międzynarodowa solidarność z poszkodowanymi. Przykładem takiej postawy jest niewielka parafia ewangelicka First Church w Marlborough w Stanach Zjednoczonych, która wraz z Diakonią Polską i parafiami ewangelickimi w Polsce wsparła uchodźców z Ukrainy, zapewniając im dach nad głową, pomagając w integracji, edukacji czy odnalezieniu się w najtrudniejszych chwilach.

Gdy w 2022 r. rozpoczęła się pełnoskalowa inwazja zbrojna Rosji na Ukrainę, miliony uchodźców z napadniętego kraju opuściło swe domy, by szukać schronienia w różnych krajach europejskich i nie tylko. Wielu trafiło do Polski. Potrzebowali wsparcia mieszkaniowego, materialnego, psychologicznego, językowego, czasem medycznego. Z pomocą ruszyło państwo, samorządy, organizacje pozarządowe, zwykli obywatele. Również Kościoły i ich organizacje charytatywne włączyły się w pomoc.

Diakonia Polska od pierwszego dnia tego kryzysu organizowała wsparcie dla uchodźców z Ukrainy – prowadziła pomoc materialną, mieszkaniową, koordynowała transporty, prowadziła programy integracyjne, w tym umożliwiające zdobycie pracy czy naukę języka, wspierała ludzi pozostających w Ukrainie. Prowadziła zarówno działania doraźne, jak i długofalowe. Były one możliwe dzięki jej współpracy z darczyńcami i różnymi instytucjami bezpośrednio udzielającymi pomocy, w tym z parafiami ewangelickimi, które udostępniły uchodźcom swe pomieszczenia i wspierały ich w wielu sprawach.

Amerykańska solidarność

Jednym z takich darczyńców był First Church w Marlborough (stan Massachusetts w USA) – zbór należący do amerykańskiego Zjednoczonego Kościoła Chrystusa (tradycja ewangelicko-reformowana, kongregacjonalna). Zbór ten istnieje od połowy XVII w. Obecnie liczy 215 wiernych. Prowadzi m.in. pracę diakonijną, która jest tam nazywana misją, i humanitarną. Pomagał m.in. uchodźcom z Wietnamu czy poszkodowanym przez huragan Harvey w USA. Ma zasadę, że środki przeznaczone na wsparcie potrzebujących dzieli na trzy równe części – na pomoc lokalną, w USA lub na poziomie stanowym i na całym świecie.

Zjednoczony Kościół Chrystusa, który liczy 651 tys. wiernych w 4372 zborach, ma bogate tradycje w zakresie niesienia pomocy charytatywnej – prowadzi lub prowadził zakłady diakonis, domy opieki i inne placówki wsparcia. Pomocą humanitarną zajmuje się w nim specjalna agenda – Disaster Ministries.

Pastorem w zborze w Marlborough jest pochodzący z Polski ks. Kazimierz Bem. Jak wspomina, impulsem do zorganizowania pomocy uchodźcom z Ukrainy w Polsce były prośby od jego znajomych z Kościołów Ewangelicko-Augsburskiego i Ewangelicko-Reformowanego w Polsce. – Zadzwoniłem do głównych władz wyznaniowych, okazało się, że Disaster Ministries bezpośrednio będzie wspierało Diakonię Węgierskiego Kościoła Reformowanego, a uchodźców w Polsce tylko pośrednio. Doszedłem do wniosku, że to za mało, jeśli chodzi o Polskę, która przecież przyjmuje więcej uchodźców niż Węgry – opowiada.

Wraz z władzami zboru ustalił, że tradycyjną kolektę na rzecz ubogich przeznaczą na pomoc uchodźcom w Polsce. – Myślałem, że zbierzemy z 1 tys. dolarów, zebraliśmy 2 tys. A ponieważ umieściłem informację o naszej zbiórce na Facebooku, odezwały się kolejne parafie. I nagle mieliśmy 20 tys., a po Wielkanocy 50 tys. Jedna 30-osobowa parafia przesłała czek na 200 dolarów, przepraszając, że więcej nie może, ale parafianie bardzo chcą pomóc – wspomina. Postanowił zapytać znajomych pastorów z innych, zamożniejszych parafii. – Pod koniec roku pomogło nam 40 parafii i zebraliśmy 180 tys. dolarów, które zostały rozdzielone między Diakonię Polską i bezpośrednio parafie luterańskie, reformowane i metodystyczne w Polsce. Do dzisiaj nie mogę w to uwierzyć – mówi ks. Bem.

Działania

Do Diakonii Polskiej zbór First Church w Marlborough przekazał 89 tys. dolarów. Fundusze zostały wykorzystane na projekty pomocowe dla uchodźców z Ukrainy w siedmiu polskich parafiach luterańskich i dwóch reformowanych. W większości z nich chodziło o adaptację lub remont pomieszczeń parafialnych, w których zamieszkali uchodźcy. Prowadzono również działania integracyjne, edukacyjne, pomoc psychologiczną i materialną.

W Parafii Ewangelicko-Augsburskiej w Cisownicy na Śląsku Cieszyńskim w pokojach gościnnych zamieszkały dwie rodziny uchodźcze. W ramach projektu stworzono dla nich kuchnię.

W Parafii Ewangelicko-Augsburskiej w Giżycku przyjęto kilka rodzin. Przekazane fundusze zostały wykorzystane na dostosowanie jednego z pomieszczeń oraz ogrzewanie drugiego. Ponadto środki wykorzystano na opłaty za media i wsparcie finansowe rodzin uchodźczych, a część przekazano Związkowi Ukraińców w Polsce na pomoc osobom poszkodowanym przez wojnę.

Parafia Ewangelicko-Augsburska w Krakowie prowadziła bardzo różne działania pomocowe na rzecz uchodźców z Ukrainy. Dzięki funduszom pozyskanym z First Church w Marlborough przystosowała i wyposażyła pomieszczenia parafialne przy kaplicy w Wieliczce, tak aby mogła w nich zamieszkać rodzina uchodźcza – matka z piątką dzieci.

Parafia Ewangelicko-Augsburska w Poznaniu wraz z miejscowym oddziałem Polskiego Towarzystwa Ewangelickiego stworzyli projekt „Zielony dom” – bezpieczną przestrzeń do rozwoju dzieci i młodzieży z rodzin uchodźczych, do integracji, zapoznania się z polską kulturą i miejscem, w którym się znaleźli, ale także do rozwoju kultury ukraińskiej i zakorzenienia się w jej tradycjach. Nawiązano też relacje z poznańskimi szkołami i instytucjami kultury. W ramach tej inicjatywy prowadzono dla dzieci i młodzieży lekcje języka polskiego, zajęcia literackie, oferowano pomoc psychologiczną, organizowano wyjścia do miasta, wycieczki po Poznaniu i do innych miast, warsztaty taneczne, udział w zawodach sportowych i festiwalach kultury. Prowadzący ten projekt pozyskiwali środki z różnych źródeł. Fundusze z First Church w Marlborough przeznaczono na wyposażenie i przygotowanie pomieszczeń klubu dla dzieci i młodzieży (meble, książki, gry, laptop, rzutnik), a także na realizację działań edukacyjnych, wycieczek itp.

Parafia Ewangelicko-Augsburska w Węgrowie na Mazowszu przyjęła pod swój dach kilkudziesięciu uchodźców z Ukrainy. W ramach pomocy z USA wyremontowano pomieszczenia do przygotowywania i spożywania posiłków, poprawiono ich standard i wymieniono wyeksploatowany sprzęt.

Parafia Ewangelicko-Augsburska św. Krzysztofa we Wrocławiu przekazane fundusze przeznaczyła na zaadaptowanie parafialnego pustostanu na potrzeby uchodźców. Zainstalowano nowe ogrzewanie, stworzono punkt krawiecki. Ponadto udzielono uchodźcom pomocy materialnej, medycznej i psychologicznej.

Parafia Ewangelicko-Augsburska w Zduńskiej Woli dzięki projektowi zmodernizowała mieszkanie na plebanii z przeznaczeniem dla uchodźców.

Parafia Ewangelicko-Reformowana w Łodzi przyjęła pod swój dach jedenaścioro uchodźców z Ukrainy. W ramach pozyskanych środków wyposażono udostępnione im pomieszczenia parafialne w pralkę, dwie lodówki i suszarkę. Ponadto część środków przeznaczono na zakup leków i wizyty lekarskie.

W Parafii Ewangelicko-Reformowanej w Żychlinie koło Konina w różnym czasie mieszkało ponad 30 uchodźców, w tym kobieta w ciąży i dzieci. Dzięki funduszom pozyskanym z First Church w Marlborough wyremontowano i wyposażono kuchnię oraz wymieniono barierki na tarasie.

By żyć ze spokojnym niebem

– To, co zrobiliście dla mnie i moich dzieci, nie ma ceny. Nie znajdę słów, aby wyrazić, jak bardzo jestem wam wdzięczna za wsparcie, pomoc, nieobojętność, modlitwę. Dziękuję wszystkim, którzy się nami opiekowali, pomagali nam i nie przeszli obojętnie obok naszego nieszczęścia. Niech Bóg was błogosławi i ześle wam szczęśliwe i długie życie na ten ziemi ze spokojnym niebem nad głową – powiedziała do osób zaangażowanych w pomoc uchodźcom jedna z Ukrainek, która wraz z rodziną znalazła schronienie w parafii w Giżycku.

Ks. Kazimierz Bem wspomina, jak na początku wojny jedna z uchodźczyń powiedziała: „Oni mnie wygnali z mojego mieszkania. Kto im dał do tego prawo?!”. – Przypomniały mi się wtedy moja babcia i mama, które po upadku powstania warszawskiego były uchodźcami. I wiedziałem, że jako ewangelik reformowany jestem powołany do dawania świadectwa mojej wierze. Z pomocą Ducha Świętego i wspaniałych ludzi w Polsce te nasze działania zaczęły nabierać rozpędu. I tak razem z moimi cudownymi parafianami i przyjaciółmi mogliśmy pomóc Diakonii w działaniach na rzecz uchodźców z Ukrainy – mówi. Duchowny podkreśla też, że wojna w Ukrainie cały czas jest ważnym tematem w jego zborze. – Co niedzielę modlimy się o pokój, wymieniając Ukrainę i, niestety, coraz więcej państw. Powiedziałbym, że 95 proc. parafian popiera Ukrainę – dodaje.

Michał Karski

 

Zobacz też:

• Jak Diakonia Polska pomagała Ukrainie
• First Church w Marlborough